Projectbeschrijving
Het Brokopondo-stuwmeer is een in 1965 onderwater gezet stuk land van 1560 vierkante kilometer. Ongeveer 5.000 Saramaccaner bosnegers werden gedwongen te verhuizen naar zg. transmigratiedorpen. Enkele daarvan zijn Kadjoe, Kapasikele, Nyun-Lombe, Gansee en Brownsweg. De inwoners van de dorpen hadden kostgrondjes voor eigen voedselvoorziening. Op de kostgrondjes werd rijst, zoete patat, tajer, oker, banaan, suikerriet en cassave geplant.
De nieuw gebouwde woningen in de transmigratiedorpen waren echter kleiner dan beloofd, stonden in lange rijen dicht naast elkaar en werden krotjes genoemd. Er was ook geen gelegenheid meer voor kostgrondjes waardoor de situatie voor iedereen flink achteruitging. Een van de ergste zaken was wel dat de inwoners van de transmigratiedorpen meer dan 40 jaar zonder stroom hebben gezeten terwijl de stroomkabels langs die dorpen onder andere naar Paramaribo liepen. Sinds enkele jaren is op een paar plaatsen per dorp stroom aanwezig.
Tonka eiland is een van de weinige stukjes land dat bij de aanleg van het stuwmeer als eiland boven water is blijven staan waarop tropisch regenwoud groeit. Dit gebied is dun bevolkt met traditionele Saramacaanse Marrons, die het bos gebruiken voor voedsel, medicijnen, bouwmateriaal en religieuze doeleinden. Er is nog maar weinig bekend van de flora van dit gebied. Er is een groot tekort aan Surinaamse biologen en boomkenners met wetenschappelijke kennis van het oerwoud in eigen land.
Tegelijkertijd heeft de Saramaccaanse veldbotanicus Frits van Troon een zeer grote kennis van de Surinaamse plantenwereld, maar hij raakt op leeftijd. Van de meeste planten kent hij lokale namen in verschillende Surinaamse talen (Sranan, Saramaccaans, Trio, Surinaams-Nederlands). Door zijn jarenlange samenwerking met Nederlandse botanici kan hij in de meeste gevallen ook de wetenschappelijke naam (familie-, genus- of zelfs soortnamen) geven. Verder kent hij van veel planten het traditionele gebruik. Graag wil hij zijn kennis aan de jonge generatie Surinamers overdragen. In 2008 is er een succesvol pilot project gestart op Tonka eiland, waarbij Van Troon’s kennis van planten op dit eiland werd vastgelegd. Gegevens werden opgeslagen in een digitaal kennissysteem (database), die nu op de computers van het in aanbouw zijnde ‘Saramaccaans Ethnobotanisch Kenniscentrum Tonka-eiland’ is te raadplegen.
Deze kennis zal verder in het educatief traject van het kenniscentrum worden doorgegeven aan de Surinaamse jongeren uit de omgeving, studenten en toeristen die Tonka-eiland bezoeken. Hierbij wordt de beperkte documentatie van de flora van de Brokopondo-regio sterk uitgebreid, en direct overgedragen aan de toekomstige generatie.
Om dit te kunnen doen is een naslagwerk noodzakelijk; de Flora of the Guianas. Dit is een boekenreeks waarmee je de Latijnse naam kan opzoeken van de bomen en planten. Hiermee kunnen studenten aan de hand van illustraties bomen en planten determineren Frits van Troon kent wel een aantal aanknopingspunten naar de moderne taxonomie, maar kent de soorten voornamelijk aan hun Surinaamse of Saramaccaanse namen.
Om de brug te slaan naar de wetenschap is dit (mede) door het Nationaal Herbarium (NL) samengestelde werk nodig. http://www.nationaalherbarium.nl/home.htm#Serials
Als laatste zijn er 6 "cruiser" fietsen gepland die door toeristen gehuurd kunnen worden, waarmee inkomsten voor het centrum en werkervaring voor de inwoners van het gebied wordt gecreëerd.-
De fietsen worden uit NL meegenomen omdat in Suriname de kwaliteit een stuk minder is, veelal goedkope Chinese kwaliteit. Deze nieuwe fietsen uit Nederland hebben:
een aluminium frame, 3 versnellingen Shimano Nexus naafversnelling, 26" dubbelwandige aluminium velgen met brede banden, voorzien van achteruitraprem en v-brakes voor. Ook een kettingkast, spatborden en een comfortabel Cruiser zadel, en zijn daarom bijzonder geschikt om op Tonka eiland te fietsen
Project doelstellingen
Het project wil de volgende concrete resultaten behalen:
1.Het beschikbaar stellen van de Flora of the Guianas.; een 25 delig naslagwerk. Zie http://www.nationaalherbarium.nl/home.htm#Serials
2.het beschikbaar stellen van 6 nieuwe " cruiser" fietsen (incl. gereedschap & reserveonderdelen) bestemd voor de verhuur aan toeristen geld voor onderhoud van het educatiecentrum en werkgelegenheid te genereren.
Project doelgroep(en)
3.000 jongeren uit de transmigratiedorpen die in het educatiecentrum de kans krijgen om kennis over hun eigen cultuur en de amazone natuur op te doen en tegelijkertijd computervaardigheden te ontwikkelen
Op welke manier draagt het project bij aan het oplossen van armoede?
Door de uitvoering van dit project krijgen jongeren uit de transmigratiedorpen de kans om kennis over hun eigen cultuur en de natuur (die er onlosmakelijk mee verbonden is) op te doen en tegelijkertijd computervaardigheden te ontwikkelen. Deze ontwikkeling biedt mogelijkheden in de ecotoerisme-sector, welke in een land met zoveel regenwoud een bloeiende sector is. Verder wordt met deze kennis een belangrijke aanzet gegeven voor een toekomst in de bosbouw- of andere natuurgerichte sectoren.