Weblog

Het kwam ongetwijfeld niet in het nieuws op nieuwjaarsdag, maar voor soksabbaai was 1/1/2010 een hele belangrijke mijlpaal. Zelfstandigheid! Na 6 jaar is soksabbaai niet meer van een NGO (buitenlandse organisatie), maar van de mensen zelf. Vijf van de tien soksabbaai-medewerkers hebben met elkaar een coop gevormd en zijn verder gegaan onder de naam soksabbaai. Ze blijven de soksabbaai collectie produceren, verkopen en wellicht ter zijner tijd uitbreiden. Daarnaast produceren ze kleine series kleding en dergelijke voor anderen, zowel in binnen- als buitenland. Tenslotte nemen ze orders aan van mensen in Phnom Penh die een kledingstuk voor zichzelf nodig hebben. Dat is heel gebuikelijk hier, zelfs voor de mensen met een kleine beurs. En ze zijn druk! Veel Cambodjanen komen kleding bestellen en daarnaast lopen er verschillende exportorders.

Doordat dat ze goed in het werk zitten, kunnen ze hopelijk ter zijner tijd wat financiele reserves opbouwen, want die zijn er niet. Stuk voor stuk zijn ze verre van kapitaalkrachtig zijn en de zelfstandigheid kwam ineens sneller dan gedacht, dus echt sparen hebben ze niet gekund. We wilden soksabbaai niet simpel weg geven aan de staf, omdat dat hen niet het gevoel geeft er zelf hard voor gewerkt te hebben. Dus we hebben ze de waarde van soksabbaai (naamachines, deel kleertjes, stof, meubilair e.d.) voor een vriendelijk bedrag kunnen kopen middels een lening die ze over een aantal maanden terug betalen. Hopelijk gaat dat lukken, zodat niemand hun ooit kan verwijten dat het bedrijfje hen in de schoot is geworpen.

Van de andere vijf gaan er drie thuis een naaiatelier(tje) opzetten om op die manier een boterham te verdien. De andere twee gaan het studeren centraal stellen en zullen om dit te bekostigen hun opgedane naaikwaliteiten waarschijnlijk ook benutten.  

Het afgelopen half jaar is soksabbaai gegroeid. Er zijn 3 nieuwe mensen aangenomen wat het totaal inmiddels op 9.5 medewerkers gebracht heeft. Nu denken we bij soksabbaai niet alleen aan kwantiteit, maar meer nog aan kwaliteit. En dan niet zozeer de kwaliteit van het werk (die is sowieso goed) maar van de medewerkers. En die zijn erg vooruitgegaan. Er is een duidelijke leider ontstaan (Chenda) en die leidt momenteel de productie en neemt de orders aan. Daarnaast heeft onze part-time werknemer (Romany) zich ook bekwaam en betrouwbaar getoond in zijn werk in de administratie en verkoop. Samen zouden ze soksabbaai heel goed kunnen leiden. Is de tijd rijp voor soksabbaai om zelfstandig verder te gaan?

We denken van wel! We hebben uitgebreid met de medewerkers gesproken over mogelijkheden om voor zichzelf te beginnen. We hebben het gehad over de risico's, over de uitdagingen, over het zelfvertrouwen, over financiele kwesties. En dat laatste was denk ik het heetste hangijzer. De soksabbaai medewerkers hebben het stuk voor stuk niet breed. Ze hebben nauwelijks kunnen sparen. Hoe kunnen ze dan een bedrijf leiden en de risico's daarvan dragen?

Vijf van de tien zien het met name daarom ook niet zitten. Die durven het niet aan, Maar vijf anderen gaan het proberen, met goede moed en met vertrouwen. Ze nemen soksabbaai over op "afbetaling". Maandelijks betalen ze een bepaald bedrag terug, en dat gedurende een periode van zes maanden. Daarna zijn ze met elkaar 100% eigenaar van soksabbaai, als een soort coop. Het bedrag wat ze op deze manier voor soksabbaai betalen is natuurlijk aanzienlijk minder dan de werkelijke prijs, maar het gaat om het gevoel van: "soksabbaai is van ons, we hebben er hard voor gewerkt". Dit eigendomsgevoel, dat iedere startende ondernemer zal herkennen, is denk ik erg belangrijk.

De andere 5 gaan hun eigen weg. Sommige willen thuis aan het werk met de naaimachine, anderen willen ander werk zoeken om hun studie te bekostigen.

Zowel degenen die doorgaan als ook degenen die weggaan, willen we graag allemaal een naaimachine meegeven en wat toebehoren, zoals een schaar, stof, draad, e.d.

We zijn zeer benieuwd naar de ontwikkelingen in de nabije toekomst. De belangrijkste uitdaging wordt het goed afhandelen van exportorders. Gelukkig zijn wij nog even in de buurt om hen hierbij te assisteren.

In de zomer waren we in Nederland voor vakantie en familie bezoek.  We zouden eerst 6 weken gaan, maar vanwege familie-omstandigheden werd het 9 weken. Hoe zou het met soksabbaai gaan in onze afwezigheid?

We zijn nu net terug in Cambodja en en het lijkt erop dat de medewerkers deze test glansrijk hebben doorstaan. Er zijn nieuwe klanten bezocht, postpakketten op gehaald, orders aangenomen, netjes geproduceerd , emails gestuurd en beantwoord, kortom, de extra verantoordelijkheid is waardig gedragen. Niet alles is vlekkeloos verlopen, maar dat was wel te verwachten. Zo is er 20 dollar gestolen en is het niet gelukt een klein pakje met de post te versturen. Allemaal kleine dingetjes, waar men toch steeds beter mee leert omgaan.

Alles bij elkaar is deze periode, die onverwacht verlengd is, toch erg leerzaam geweest. Na een vorige verlofperiode hebben we ook gemerkt dat de mensen ineens een stukje meer verantwoordelijkheid zelf gingen dragen, meer initiatief namen. Ze hadden duidelijk meer vertrouwen gekregen in hun eigen kunnen. En daar gaat het uiteindelijk ook om.

Een aantal van hen is nu hard op weg om het straks helemaal zelf te gaan doen. Ze hebben een hoop geleerd in de achterliggende periode en hebben ook als persoon belangrijke ontwikkelingen doorgemaakt.

We zijn benieuwd wat de komende maanden gaan brengen. Wellicht is er een verhuizing op komst. Wellicht komt er een nieuwe verkooplocatie bij. De economische recessie is ook in Cambodja merkbaar, dus vanzelf gaat het allemaal niet momenteel.  Maar we hebben een goed team met een positieve instelling, dus daar hebben we hoge verwachtingen van.

Sinds kort heeft soksabbaai er een nieuwe verkooplocatie bij. Middenin de wijk waar veel expats wonen en werken, dichtbij een grote internationale school, is er een restaurant genaamd Le Jardin. Dit restaurant wordt veel bezocht omdat ze er zelfgemaakt ijs verkopen. In de tuin bevindt zich een grote zandbak en een houten hut op stelten met glijbaan. Ideaal voor kleine kinderen dus, en dus ook ideaal voor de verkoop van baby- en kinderkleren.

Samen met een ander kledingmerk met min of meer dezelfde doelstellingen als Soksabbaai, verkoopt Soksabbaai daar sinds mei dit jaar, en het loopt goed. Er is duidelijk behoefte aan goede, leuke en betaalbare kinderkleding. En dat het fair trade is, dat helpt alleen maar extra. Iedereen die in Cambodja woont of werkt weet van de exploitatie en slechte werkomstandigheden van de doorsnee werkplek. Graag kopen ze producten op een plek waarvan ze weten dat het wél goed zit. En voor Soksabbaai betekent dit nieuwe kansen om meer mensen  op te kunnen leiden en aan werk te helpen.

Van het geld wat via de 1% club is binnengekomen, zijn alvast de folders (voor een deel) betaald. Het zijn kleuren foldertjes, een half A4 in drieen gevouwen. Ze zijn in het Nederlands en Engels gedrukt om zo veel mogelijk mensen te kunnen bereiken. Door de bekendheid van Soksabbaai te vergroten zijn er meer mogelijkheden voor Soksabbaai om verder te groeien en kansen te bieden aan mensen die willen bouwen aan een betere toekomst.

Indien u belangstelling heeft voor deze folders of ze wilt verspreiden in uw kennissenkring, stuur dan een mailtje naar lisanne.schop@gmail.com