Projectbeschrijving
Oeganda is een arm land. De economische groei van de afgelopen jaren is hoopvol, maar vooralsnog profiteert slechts een klein deel van de bevolking hiervan, met name rond de grotere steden (zoals Kampala, Jinja). De rurale gebieden blijven onverminderd zeer arm.
In principe is het basisonderwijs gratis, wat geleid heeft tot een significante toename van het aantal leerlingen. Deze positieve ontwikkeling brengt ook de nodige problemen met zich mee, omdat de groei van het aantal leerlingen veel sneller gaat dan de groei van leslokalen, beschikbaarheid van goed opgeleide leerkrachten en de beschikbaarheid van lesmaterialen. Bovendien wordt van de ouders verwacht dat zij het schooluniform, lesboeken en lesschriften zelf bekostigen. Met gezinnen van gemiddeld 5-7 kinderen, is dit voor veel ouders in arme rurale gebieden niet op te brengen.
De situatie voor kinderen met specifieke leerbehoeften is nog veel schrijnender. Er is nog steeds een wijdverspreid stigma rondom ‘gehandicapten’, waardoor veel ouders hun gehandicapte kinderen afzonderen en iedere vorm van onderwijs ontzeggen. Ouders die hun gehandicapte kinderen wel onderwijs willen laten genieten, zullen toch hun geringe beschikbare financiële middelen allereerst ten goede laten komen aan de niet-gehandicapte broertjes en zusjes. Daarnaast kent Oeganda ook veel wezen (ouders zijn overleden aan HIV/AIDS) en gehandicapte wezen worden als een zware belasting ervaren door de ‘extended’ familie en eten en onderdak is vaak het meeste dat geboden wordt.
Het resultaat is dat de kansen van gehandicapte kinderen in rurale arme gebieden minimaal zijn om zich te ontplooien met als resultaat dat zij veroordeeld zijn tot levenslange armoede en ellende.
Vanuit deze achtergrond is het projectidee tot stand gekomen om een school op te richten voor gehandicapte kinderen in het arme zuidwesten van Oeganda (Kabale district). Met de realisatie van dit initiatief, wordt de mogelijkheid gecreëerd om aan arme gehandicapte kinderen onderwijs te bieden, zodat zij zich tot hun volle potentieel kunnen ontplooien tot volwaardige mensen met mogelijkheden om in de toekomst in hun eigen levensonderhoud te voorzien.
Aangezien deze school een regionale functie heeft met de ambitie om 70-100 gehandicapte kinderen onderdak te bieden, zal de school ook voorzieningen moeten hebben om de kinderen dag en nacht op te nemen. De afstand tussen huis en school is té groot voor het merendeel van de leerlingen om op een dagelijkse basis te overbruggen en veel leerlingen kunnen vanwege hun handicap ook niet zelfstandig reizen. Dit betekent dat naast alle schoolvoorzieningen er ook voorzieningen moeten zijn waar de kinderen kunnen slapen, recreëren en eten. Het gaat dus eigenlijk om de realisatie van een ‘internaat’.
Om de duurzaamheid van dit project te realiseren is het van belang dat de infrastructuur (gebouwen), inrichting en onderwijsmaterialen voldoen aan de eisen die het Oegandese Ministerie van Onderwijs stelt aan onderwijsinstellingen. Dit maakt het mogelijk om de school te onderwerpen aan een officiële inspectie van het Ministerie van Onderwijs en vervolgens officieel te registreren als een onderwijsinstelling zodat in de toekomst aanspraak gemaakt kan worden op overheidssubsidie om salarissen van leerkrachten en vernieuwing van onderwijsmateriaal en bepaalde andere lopende kosten te dekken.
De projectlocatie is reeds geselecteerd. Op het terrein van een nieuwe basisschool in Kitangi staan de oude klaslokalen van de vroegere basisschool. Deze basisstructuur is voldoende maar verregaande renovatie is noodzakelijk om de klaslokalen geschikt te maken voor onderwijs aan gehandicapte kinderen en op het niveau te brengen dat voldaan kan worden aan de voorwaarden voor officiële registratie als onderwijsinstelling.
Daarnaast moeten faciliteiten worden gebouwd waar op een veilige manier het eten voorbereid kan worden (eenvoudige keuken), waar kinderen en leerkrachten/verzorgers kunnen eten (minimaal een overdekte open ruimte zodat ook tijdens het regenseizoen op een droge plek gegeten kan worden), waar kinderen en leerkachten/verzorgers zich kunnen wassen en kunnen slapen en faciliteiten voor recreatie.
Naast de infrastructuur voor al deze faciliteiten, moet ook de inrichting worden verzorgd (schoolbanken, kasten, schoolborden, bedden, beddengoed, keukengerei, speelmateriaal, etc.). Speciale aandacht zal besteed moeten worden aan gepast educatief lesmateriaal om de ontwikkeling van deze leerlingen zo optimaal te doen verlopen.
Om in de toekomst ook gedeeltelijk de eigen voedselvoorziening te kunnen realiseren, zal een moestuin worden opgezet.
Samenvattend behelst het project dus:
- Realisatie van infrastructuur voor onderwijs-, nacht-, eet- en recratievoorzieningen
- Inrichting van genoemde voorzieningen
- Aanschaf van gepast les- en recreatiemateriaal
- Aanschaf van schooluniformen (een van de eisen van het Ministerie van Onderwijs voor gecertificeerde onderwijsinstellingen) en vrije tijds kleding
- Realisatie van een moestuin
Het idee is ontstaan bij de leerkracht speciaal onderwijs, Richard Mugayehwenki. Hij heeft geconstateerd dat veel gehandicapte leerlingen in het arme zuidwestelijke deel van Oeganda vaak helemaal geen onderwijs genieten en zelfs vaak de hele dag thuis zitten. De reguliere basisscholen zijn vaak al overbezet en leerkrachten verwelkomen gehandicapte leerlingen niet. Als ze al toegelaten worden, dan zitten ze vaak achter in de klas en krijgen weinig of geen aandacht. Richard heeft daarom besloten om een school op te richten waar gehandicapte leerlingen gepast onderwijs kunnen krijgen. Er zijn inmiddels ruim 60 leerlingen aangemeld. Onderwijs aan deze leerlingen is gestart, maar de voorzieningen schieten op alle gebieden tekort. Het project zoals beschreven in de aanvraag probeert ervoor te zorgen dat de infrastructuur en educatieve en recreatieve voorzieningen tot een acceptabel niveau kunnen worden gebracht.
Project doelstellingen
De korte termijn doelstellingen van het project zijn:
- realiseren van een gepaste infrastructuur en inrichting van het Special Needs Education Center op een niveau dat het door de nationale overheid geaccepteerd/erkend wordt als een volwaardig ‘internaat’ voor kinderen met handicaps.
- gedurende de periode vóór de officiële registratie, SNEC ondersteunen met een deel van de lopende kosten (salarissen / onkostenvergoeding voor vrijwilligers, voedsel en overige lopende kosten)
De lange termijn doelstelling is dat SNEC, mede dankzij een officiële erkenning als volwaardig internaat voor kinderen met handicaps, in staat is om, met de beschikbare overheids- en ouderbijdrages, passend onderwijs te verstrekken aan kinderen met specifieke onderwijsbehoeftes zodat zij zich tot hun volle potentieel kunnen ontwikkelen en kans hebben om een zelfstandige toekomst op te bouwen en de armoedecirkel te doorbreken.
Project doelgroep(en)
Kinderen met verschillende handicaps die niet kunnen worden opgevangen in het reguliere onderwijs vormen de primaire doelgroep voor dit project.
In de regio is inmiddels een inventarisatie gemaakt van deze doelgroep. Op basis daarvan is besloten om de te realiseren faciliteiten af te stemmen op 70-100 leerlingen in de leeftijd van 6-16 jaar. Het gaat om kinderen met de volgende (vaak trouwens ook multiple) handicaps:
- Doven en slechthorenden
- Blinden en slechtzienden
- Lichamelijke gehandicapten
- Kinderen met specifieke ernstige leer- en gedragsstoornissen
- Mentaal gehandicapten
De inventarisatie is gemaakt door Richard Mugayehwenki met ondersteuning van studenten van de opleiding 'social worker' in Kabale. Zij hebben de dorpen in Kabale District bezocht en ter plekke een inventarisatie gemaakt van de gehandicapte populatie in Kabale district. Vanuit deze gegevens is vervolgens de projectdoelgroep vastgesteld.
Op welke manier draagt het project bij aan het oplossen van armoede?
Doordat gehandicapte kinderen in dit arme deel van Oeganda nauwelijks toegang tot onderwijs hebben – omdat er geen faciliteiten zijn en/of omdat deze doelgroep ook nog wordt gestigmatiseerd – kunnen zij zich op geen enkele wijze ontwikkelen en blijven zij hun leven lang een financiëel ‘blok aan het been’ van hun ouders / verzorgers.
Met goed onderwijs en goede verzorging, toegespitst om de mogelijkheden van de gehandicapte leerling, zal een groot deel van deze doelgroep zich goed ontwikkelen en zullen zij in staat zijn om ofwel zelfstandig in hun onderhoud te voorzien ofwel een bijdrage te leveren aan het genereren van inkomen van hun familie. Hiermee vindt een verschuiving plaats van levenslange financiële afhankelijkheid naar economische participatie en wordt de vicieuze armoedecirkel doorbroken.
Duurzaamheid
Het Special Needs Education Center (SNEC) project heeft fnanciële ondersteuning nodig om de noodzakelijke investeringen te kunnen uitvoeren die ertoe moeten leiden dat het SNEC officieel door het Oegandese Ministerie van Onderwijs geregistreerd kan worden als een 'internaat' voor leerlingen met specifieke leerbehoeften. Om officieel geregistreerd te kunnen worden, moet SNEC aan allerlei voorwaarden voldoen, zoals leslokalen, slaapzalen, keuken, toiletten, speelterrein, en andere voorzieningen (zoals school uniformen voor de leerlingen, veiligheid, etc.). Als SNEC eenmaal officieel is geregistreerd als een school voor leerlingen met specifieke leerbehoeften, dan wordt een groot deel van de exploitatie van de school, zoals salarissen voor leerkrachten en ondersteunend personeel, ook gefinancierd door het Ministerie van Onderwijs. Dit is heel belangrijk voor de continuering / duurzaamheid van dit project. Ouders zullen een deel van de kosten op zich nemen, maar omdat niet voldoende zal zijn om de dagelijkse voedselbehoefte te vervullen, zal er ook een moestuin worden aangelegd. Voor de ouders die de kosten niet op zich kunnen nemen, zoeken we actief naar donoren en doen we nu ook een beroep op het Kabale District Educational Department.
Inmiddels hebben we ook een ouderverening opgezet en vragen we de 'draagkrachtigere' ouders om een 'arme' scholier ook gedeeltelijk te ondersteunen. Daarnaast accepteren we ook een niet financiële bijdrage, zoals bonen of meel, wat voor de arme(re) ouders soms gemakkelijker is op te brengen dan geld, omdat ze dat zelf op hun land verbouwen.
De training voor leekrachten in Oeganda bevat ook modules voor het geven van onderwijs aan leerlingen met handicaps. Leerkrachten van SNEC worden nu ook nog extra getrained door de VSO vrijwilliger Marian Halliwell.
