Eindevaluatie

Er is inmiddels al veel geschreven in diverse weblogs over dit 1%-project 'wind turbine training voor gehandicapten' dat uitgevoerd is in Dar Es Salaam, Tanzania in oktober 2011. Wat rest is een evaluatie van het project.

Het uitgebreide eindverslag is als een attachment te downloaden.

WHAT AND HOW:
De doelstellingen waren het geven van de training en het installeren van de resulterende wind turbine. Beide doelen zijn behaald. Er zijn in totaal 35 studenten opgeleid en dat is meer dan oorspronkelijk bedoeld. We hebben dit gedaan omdat we geen enkele student van het 2e jaar wilde uitsluiten. De hieruit volgende kostenverhoging is opgevangen door de klant van de wind turbine (het CCBRT-hospital voor gehandicapten) voor de helft te laten mee betalen aan de materiaal kosten. De studenten zijn tussen de 18 en 28 jaar oud, waarbij de meesten rond de 20 jaar zijn. Hun handicaps zijn nogal varierend: doof, slechtziend, mentale achterstand, Cerebrale Parese (spastisch), en polio-verlamming. Ze hebben diverse vaardigheden geleerd, zoals bijvoorbeeld: hoe ze met houtbewerking tot precies aerodynamisch gevormde bladen kunnen komen, hoe ze met metaalbewerking het frame en de paal kunnen maken, en hoe ze met eenvoudige elektrotechniek een generator kunnen bouwen. Al deze vaardigheden zijn nodig om een wind turbine te bouwen en installeren.

TIPS AND TRICKS:
Achteraf blijkt dat de studenten nog veel beter in staat waren de onderdelen van de turbine te maken, dan ik had gedacht. Ik maakte me zorgen over de installatie. Maar de studenten zijn al jaren aan elkaar gewend omdat ze in een boarding school wonen. Bovendien kunnen de doven verrassend snel communiceren via gebarentaal.
Alleen het uiteindelijke assembleren van alle losse onderdelen tot een werkende wind turbine is toch best moeilijk voor hun. Dat is eigenlijk niet gek, aangezien ze nog lang geen afgestudeerde ingenieurs zijn. Leerpunt voor mij hiervan is, dat ik in de toekomst alleen de onderdelen ga bestellen bij de getrainde studenten. De eind-assemblage blijf ik zelf samen met een Tanzaniaanse ingenieur doen. Dit is geen probleem, aangezien ik dan toch in staat ben om het meest tijdrovend werk uit te besteden aan de gehandicapte studenten.
Als leerpunt of tips voor andere projecteigenaren zou ik willen meegeven dat je nooit een project vanuit Nedeland kunt voorbereiden en dan met een kort bezoek in Tanzania komt uitvoeren. Alles gaat in Tanzania anders dan je verwacht. En dat kun je alleen leren door hier een tijd te wonen. Investeer meer dan een half jaar, als je van plan bent een project in Tanzania te doen, ook al duurt het project zelf maar enkele weken.

CHANGE:
Op het Yombo Vocational Training Centerl (VTC) zitten gehandicapte studenten, die een opleiding krijgen in de volgende disciplines: metaalbewerking, electrotechniek, timmerman, kleding reparatie, huishoudelijke werkzaamheden. De meest belangrijke verandering heeft plaatsgevonden bij deze gehandicapte studenten. Ze worden normaal in de Tanzaniaanse samenleving helemaal niet zo serieus genomen als wij hun nemen in deze training. Dat hebben ze enorm gewaardeerd, waardoor ze dus ook enorm gemotiveerd waren. Omdat het niveau van de studenten varieert, varieert ook de impact die deze training heeft gemaakt. De enkele studenten die geestelijk achter lopen hebben een goede tijd gehad, maar hoor je niet praten over ambities. De gemiddelde student vindt het leuk om aan een wind turbine te werken, maar zal gestuurd en geholpen moeten worden bij toekomstige opdrachten. De beste 25% van de studenten willen zelf actief aan de slag met wind turbines bouwen. Dat betekent in eerste instantie werken aan opdrachten voor het Yombo VTC, die komen van Tanzaniaanse wind turbine bedrijven. En daarna als kleine zelfstandige!
Enkele studenten en leraren zijn gedurende de training geinterviewd. Hun verhalen zijn gepubliceerd op de website van I Love Windpower – Tanzania, bij het onderdeel 'people'.

FINANCIAL:
Het budget zoals oorspronkelijk opgesteld (Euro 4992,-) is verhoogd (naar Euro 6369,59) nadat duidelijk werd dat er meer studenten waren dan gepland. Hiervoor is er meer bouwmateriaal gekocht om hun de praktische ervaring te geven. Ook zijn er twee extra trainers aangetrokken om zo'n grote groep te kunnen overzien. Verder is er meer geld geinvesteerd in de toren die hoger moest worden dan normaal en ditmaal gemaakt is van de allerbeste materialen. Zoals hierboven al vermeld, is de verhoging van het budget (met ongeveer Euro 1375,-) opgevangen door de klant van de turbine (het CCBRT-ziekenhuis) die dit bedrag heeft bijgedragen. Daarmee zijn de kosten en baten weer mooi in evenwicht gekomen en kan het project afgesloten worden met slechts een zeer klein verlies. De gedetailleerde financiele afrekening is in het uitgebreide project verslag opgenomen.

WHAT’S NEXT:
De vervolgstap is het commercieel uitbesteden van wind turbine onderdelen aan het Yombo VTC. Een eerste gesprek over prijzen heeft plaatsgevonden. Het vaststellen van de juiste prijs over wat elk onderdeel mag kosten is lastiger dan verwacht. De drie bedrijven in Dar die op dit moment wind turbines van dit type maken hebben vrije keuze in wie ze voor deze arbeid gebruiken. Het is de intentie om de opgeleide gehandicapte studenten precies dezelfde prijs te geven als niet-gehandicapten medewerkers van andere workshops in Dar. Echter, de principal van Yombo vindt dat wij hun vrijwillig en gratis moeten blijven steunen, omdat zij een school voor gehandicapten zijn... Misschien dat er een fonds gevonden kan worden dat een bepaald percentage bijdrage kan geven, waardoor de gehandicapten voor meer geld een bepaald onderdeel toch goedkoper kunnen aanbieden. Zolang zo'n fonds er niet is, geldt eerlijke concurrentie. Spannend om te zien hoe deze marktwerking gaat uitpakken in socialistisch Tanzania.

Het project is vol; daarmee hebben meer dan 30 cursisten de unieke opportunity gekregen om samen te werken aan een wind turbine.

Woensdag hebben we de toren geinstalleerd. Met zijn allen met een touring-car vol studenten en een pickup met turbine en toren-onderdelen naar het CCBRT-ziekenhuis waar de turbine permanent komt te staan. 18 meter hoogte tussen gebouwen en mensen is best wel indrukwekkend! Ik ben eigenlijk alleen maar bezig geweest om de 'safety' in de gaten te houden. Mijn business partner heeft de groep leraren aangestuurd. En zij hebben vervolgens op hun beurt de taken gedelegeerd naar groepen studenten. Vanwege de veiligheid hebben we nooit meer dan 8 studenten bij de toren gehad op momenten van takelen en laten zakken. De groepen werden gerouleerd zodat iedereen kon bijdragen.

Op donderdag hebben we met een kleinere groep de turbine voor het eerst gehesen. En nu vandaag hebben we flink kunnen testen. Het ziet er goed uit. Zelfs bij een zuchtje wind, spint de turbine snel naar zijn zogenaamde cut-in speed (de snelheid waarbij er daadwerkelijk elektrisch vermogen geproduceerd wordt).

Bij deze nogmaals heel veel dank aan alle sponsoren! Ik blijf jullie op de hoogte houden. Volgende week is de officiele opening. Bovendien ben ik er nog steeds van overtuigd dat deze studenten van Yombo een wereld record gepresteerd hebben! Het woord 'empowerment' is blijkbaar niet meer zo hip in de NGO-wereld, maar ik vind dat woord uitermate geschikt om de afgelopen twee weken mee te beschrijven: Deze studenten zijn volledig serieus genomen, en hebben een enorme brok zelfvertrouwen gekregen. Fantastisch om te zien hoe ze vandaag in de kantine duidelijk met elkaar in gebarentaal zaten te praten. Vol trots hadden ze de bouwvakkers helmen op hun hoofd, waarmee ze willen zeggen: 'Wij hebben die indrukwekkende wind turbine die overal bovenuit steekt gebouwd en geinstalleerd.'

Meer filmpjes en foto's volgen nog. Zie ook de websites van I Love Windpower en Facebook voor meer foto's.

Groet, Roland

De training is nu een week bezig. De meeste onderdelen van de wind turbine zijn klaar bijna klaar. Daarmee wordt het voor de cursisten steeds duidelijker wat ze aan het bouwen zijn, en hoe het allemaal kan werken.

Het is zeer inspirerend om te zien hoe zij met elkaar samenwerken. Ongeveer de helft van de groep is doof. Dit is voor hun onderling geen enkele belemmering omdat de andere helft ook de sign-language 'spreekt'. Dat geldt ook voor de leraren van deze school. Zelf begin ik het een klein beetje te leren. De studenten zijn nu ook helemaal gewend dat ik veel foto's and filmpjes maak. Ze vinden het fantastisch om zichzelf de volgende dag terug te kunnen zien op de beamer. In het filmpje dat ik net heb ge-upload, merkt Helmar dat ik hun graag wil filmen als ze aan het praten zijn in hun 'sign-language'. Na een tijdje gaat hij zelfs gereedschap voor de camera laten zien, en legt uit hoe dit gereedschap door hun benoemd wordt. Dit filmpje geeft een goed beeld van de workshop. Als iemand mij precies kan vertellen wat ze bespreken, laat maar weten! Maar ik twijfel of er iemand is die dat zou kunnen, aangezien er in Tanzania zelf al meerdere verschillende 'sign-languages' bestaan. En de leraren hebben mij verteld dat het verschil met de Britse 'sign-language' best groot is.

Groet, Roland

Hoi, in mijn weblog bijdrage van maandag hebben jullie kunnen lezen dat de eerste dag goed verlopen is (jammer dat dit stukje nergens meer terug te vinden is in deze blog over ik zie het compleet over het hoofd).

Vandaag hadden we de derde trainingsdag. De cursisten beginnen nu echt goed los te komen. En ze worden ook nog steeds enthousiaster. 's Ochtends zitten ze al bijna een half uur van tevoren in de klas te wachten op mij. En 's avonds zijn ze niet uit de workshop te krijgen!

We zitten goed op schema, maar het blijft spannend, aangezien er nog honderden kleine stapjes op schema moeten gebeuren. Dat is de kunst van het bouwen van deze wind turbine. Het is totaal geen rocket science, maar je moet wel heel erg veel stapjes telkens correct uitvoeren.

Morgen weer meer nieuws! goedenavond Roland